Hastane mutfaklarında havalandırma ve baca hijyeni nasıl planlanır?

Hastane mutfağındaki havalandırma hattı birkaç parçadan oluşur ve her biri ayrı ele alınır:

• Davlumbazlar: pişirme hattı üzerindeki ana davlumbazlar, bulaşık ve buharlı pişirme bölümlerindeki buhar davlumbazları.
• Yağlı kanal ve fan: davlumbazdan çatı çıkışına kadar yatay ve dikey kanallar, dirsekler, egzoz fanı.
• Taze hava ve genel havalandırma kanalları: mutfağa ve yemekhaneye hava veren kanallar, menfezler, emiş ızgaraları.
• Kazan dairesi bacası: sıcak su ve ısıtma kazanlarının duman kanalı ve bağlantı parçaları.

Pişirme davlumbazlarında biriken şey yağdır; buhar davlumbazlarında ise nem ve kireçle karışık bir kir oluşur. İki birikim farklı yöntem ve farklı temizlik maddesi ister. Envanter çıkarılırken her davlumbaza bir numara vermek, planların ve raporların karışmasını önler.

Planlamanın ilk adımı kanal güzergâhlarını binanın kat planı üzerinde işaretlemektir. Hangi kanalın hangi koridorun tavanından, hangi servisin yakınından geçtiği belirlenir. Ardından iş bölümlere ayrılır: mutfak içi, teknik hacimler, hasta alanlarına komşu güzergâhlar ve çatı.

Hasta alanlarına komşu bölümler hastanenin belirlediği saatlere ve sıraya göre planlanır. Mutfak içi ve çatı çalışmaları daha esnek saatlere yerleşebilir. Her bölüm için başlangıç ve bitiş saati, çalışacak kişi sayısı ve kullanılacak ekipman önceden yazılır ve hastanenin teknik birimiyle paylaşılır. Planın bir kopyası güvenlik ve temizlik birimlerine de verilir. Bir bölüm bitmeden diğerine geçilmez; böylece aynı gece birden fazla koridorda açık kanal kalmaz.

Kanal temizliğinde ses fırça makinelerinden, vakum ünitelerinden ve kapak açma işinden gelir. Hastane ortamında bunu azaltmak için şu önlemleri alıyoruz:

• Gürültülü işler hastanenin belirlediği saat aralıklarına yerleştirilir.
• Kanal açılan noktaların çevresi naylon örtüyle kapatılır, zemin korunur.
• Kanal içindeki kir vakumla toplanır, ortama yayılmasının önüne geçilir.
• Söküm sırasında çıkan atık kapalı torbalarda taşınır, hasta koridorundan geçirilmez.
• Çalışma alanı her vardiyanın sonunda temizlenerek teslim edilir.

Hasta koridorlarında çalışılacaksa ekibin hangi kapıdan girip hangi güzergâhı kullanacağı da önceden belirlenir. Gece çalışan ekibin hastane personeliyle iletişimi tek bir sorumlu kişi üzerinden yürür.

Hastane mutfağı tamamen kapanamaz; hastaların öğünleri sürmelidir. Bu yüzden mutfak temizliği öğün aralarına ve gece saatlerine bölünür. Pişirme hattı bölümlere ayrılır: bir davlumbaz ve ona bağlı kanal temizlenirken diğer davlumbazın altında üretim devam eder. Diyet mutfağı ya da ayrı hazırlık bölümü olan hastanelerde bu bölümler ana üretim hattıyla aynı geceye konmaz, ayrı bir gece planlanır.

Akşam yemeği servisinden sonra başlayan bir çalışma, kahvaltı hazırlığından önce bitecek biçimde planlanır. Temizlikten sonra filtreler yerine takılır, fan çalıştırılarak çekiş kontrol edilir ve alan mutfak sorumlusuna teslim edilir. Hastanelere yönelik davlumbaz ve kanal hizmetimizin ayrıntısı hastane baca ve havalandırma temizliği sayfamızda.

Hastanelerde kazanlar ısıtmanın yanında sıcak su ve bazı tesislerde buhar için de çalışır, bu yüzden kazan dairesi bacası yaz aylarında da yük altındadır. Temizlik için uygun zaman, yedek kazanın devrede olduğu ya da yükün düştüğü dönemdir. Çok kazanlı sistemlerde kazanlar sırayla devreden çıkarılır, bacaları tek tek temizlenir. Baca temizliğini kazan bakım firmasının ziyaretiyle aynı güne koymak, kazanın iki kez durmasını önler.

Doğalgazlı kazanlarda yılda en az bir kez kontrol ve temizlik yaygın bir pratiktir; sıvı yakıt kullanan ya da çok yoğun çalışan sistemlerde aralık kısalabilir. Hastanenizdeki kazanlar için doğru aralığı kullanım yükü belirler, keşifte de bu yük üzerinden konuşuruz. Kazan ve kazan bacası temizliği sayfamızda yöntemi ayrıntılı anlattık.

Mutfak dışındaki genel havalandırma kanallarında birikim yavaş ama süreklidir. Toz, lif ve filtrelerden kaçan partiküller kanal yüzeyinde katman oluşturur. Bu kanallar için sabit bir temizlik takvimi yerine kamera ile periyodik inceleme öneriyoruz: kanalın içi görüntülenir, birikim varsa temizlik planlanır. Pek çok tesiste bu inceleme yılda bir yapılır; bina kullanımına göre aralık değişebilir.

Temizlikte döner fırçalı ekipman yüzeydeki birikimi çözer, vakum ünitesi toplar. Menfezler ve emiş ızgaraları sökülüp ayrıca yıkanır; bu iş hasta odalarında yapılacaksa oda boşken ya da hastanenin uygun gördüğü saatte çalışılır. Talep edilen işlerde temizlik öncesi ve sonrası kanal içi görüntüleri raporlanır.

Davlumbaz ve yağlı kanalda yağ çözücü ürünler kullanılır, ardından yüzeyler durulanır ve kurulanır. Hastane mutfağında kullanılacak her ürünün güvenlik bilgi formu, çalışma başlamadan önce hastanenin ilgili birimine verilir. Gıdayla temas eden tezgâh ve ekipman, temizlikten sonra mutfak ekibinin kendi hijyen prosedürüyle ayrıca ele alınır.

Ekipman tarafında döner fırça makinesi, vakum ünitesi, kanal kamerası ve el aletleri kullanılır. Hasta alanlarına yakın çalışmalarda makineler koridorda bekletilmez, yalnızca çalışılan bölüme getirilir ve iş bitince aynı güzergâhtan geri çıkarılır.

Teknik müdürlerin kendi planlarını hazırlarken kullanabileceği kontrol listesi:

• Mutfak, kazan dairesi ve genel havalandırma için ayrı envanter çıkarın: davlumbaz sayısı, kanal uzunlukları, fan ve kazan sayısı.
• Kanal güzergâhlarını kat planına işleyin, hasta alanlarına komşu bölümleri işaretleyin.
• Hastanenin ilgili birimleriyle çalışma saatlerini ve giriş güzergâhını belirleyin.
• Mutfak için öğün aralarına ve gece saatlerine göre bölüm bölüm bir program yapın.
• Kazan bacası temizliğini yedek kazanın devrede olduğu döneme yerleştirin.
• Her iş için tarih, kapsam ve fotoğraflı rapor isteyin; raporları tek dosyada arşivleyin.
• Bir sonraki temizlik tarihini ilk temizlikte görülen birikime göre belirleyin.

İzmir ve ilçelerindeki hastanelerin yanında Manisa, Aydın, Denizli ve Balıkesir’deki sağlık tesislerine de keşif ve uygulama planlıyoruz; mobil ekibimiz sahaya gelir ve planı hastanenin teknik ekibiyle birlikte hazırlar. Sağlık tesislerine yönelik diğer işler sektörler sayfamızda listelenir.